Net ten noorden van Londen, op het rustige platteland rond Potters Bar, ontvouwt zich een strijd over de toekomst van groene ruimtes. Op 85 hectare landbouwgrond zal een gepland datacenter op industriële schaal – een van de grootste van Europa – worden gebouwd, wat felle tegenstand zal oproepen van lokale bewoners die vrezen voor het verlies van een essentiële ontsnapping op het platteland. Dit conflict benadrukt een groeiende spanning: naarmate de vraag naar AI-infrastructuur stijgt, neemt ook het verzet toe van gemeenschappen die niet bereid zijn hun platteland op te offeren ter wille van de technologische vooruitgang.
Het gevecht om de landbouwgrond van Potters Bar
In september 2024 vroeg een projectontwikkelaar toestemming om het enorme datacenter te bouwen. De lokale bevolking organiseerde zich snel en vormde een Facebook-groep die uitgroeide tot meer dan 1.000 leden die vastbesloten waren het project te blokkeren. Ondanks wijdverbreide tegenstand verleende de lokale overheid in januari 2025 een bouwvergunning, en multinationale exploitant Equinix verwierf het land in oktober daaropvolgend, en de bouw zou dit jaar moeten beginnen.
Bewoners, waaronder Ros Naylor, een van de bestuurders van de protestgroep, beweren dat de voorgestelde ontwikkeling een onschatbare groene ruimte zal vernietigen die zowel fysiek als mentaal welzijn biedt. “De schoonheid van het wandelen in dit gebied komt door deze ruimte”, legt Naylor uit. “Het is ongelooflijk belangrijk voor de geestelijke gezondheid.” Dit sentiment weerspiegelt een bredere zorg: dat de meedogenloze drang naar AI-infrastructuur de levenskwaliteit van degenen die in de buurt wonen met voeten treedt.
De opkomst van de “Grijze Gordel”
Het conflict in Potters Bar staat niet op zichzelf. De Britse regering heeft, onder druk om tegemoet te komen aan de vraatzuchtige honger van AI-bedrijven, een nieuwe landclassificatie geïntroduceerd – de ‘grijze gordel’ – waarbij ondermaats presterende groene gordelgebieden worden aangewezen als toplocaties voor ontwikkeling. Tegelijkertijd zijn datacenters geclassificeerd als ‘kritieke nationale infrastructuur’, waardoor goedkeuringsprocessen worden gestroomlijnd.
Deze beleidsverandering heeft de sluizen geopend voor nieuwe faciliteiten in het Verenigd Koninkrijk, waarbij AI-laboratoria van plan zijn om wereldwijd biljoenen te investeren in infrastructuur. Waar deze projecten echter ook ontstaan, volgt georganiseerd verzet.
Lokale functionarissen, zoals Jeremy Newmark van de Hertsmere Borough Council, doen de zorgen af als ‘enigszins romantisch’, met het argument dat de landbouwgrond in kwestie ‘zeer slecht presteert’. Dit standpunt negeert de bredere implicaties van het geven van prioriteit aan economische groei boven het welzijn van de gemeenschap.
Gestoomd door het proces
Demonstranten beschuldigen de raad ervan de lokale zorgen te negeren. Ondanks het indienen van honderden bezwaren – waarbij de steun bijna twee tegen één was – werd de bouwvergunning toch verleend. Pogingen om het besluit ongedaan te maken via beroepsprocedures, klachten en onderzoeken door de ombudsman zijn mislukt.
Raadsleider Newmark verdedigt het proces en beweert dat elke aanvraag op zichzelf wordt beschouwd, ook al werd onlangs een veto uitgesproken over een nabijgelegen woningbouwproject om groengebied te behouden. Deze inconsistentie voedt beschuldigingen van vriendjespolitiek jegens de projectontwikkelaar.
Het economische argument
De lokale overheid en Equinix prijzen de economische voordelen van het datacenter aan en schatten ruim $5 miljard aan investeringen, 2.500 banen in de bouw en 200 vaste banen. De faciliteit zal naar verwachting ook ongeveer $27 miljoen aan jaarlijkse onroerendgoedbelasting genereren, waarvan de helft naar lokale diensten gaat.
Equinix dringt erop aan dat de helft van het gebied groene ruimte zal blijven, met plannen voor het vergroten van de biodiversiteit, zoals vijvers en wetlands. Voor bewoners als Janet Longley voelt het wegnemen van hun zorgen echter zeer oneerlijk. “Ik hou niet van het idee om een NIMBY te zijn, omdat we deze dingen nodig hebben”, geeft ze toe, “maar… ik vind het vervelend dat dit als overbodig wordt afgedaan.”
Een filibuster-strategie
Geconfronteerd met een zware strijd, hanteert de protestgroep een strategie van uitstel, waarbij zij in elk mogelijk stadium bezwaren indient. Deskundigen als Michael Batty van University College London merken op dat publieke tegenstand een aanzienlijke impact kan hebben op het planningsproces in Groot-Brittannië.
Equinix blijft echter zelfverzekerd. Andrew Higgins, mondiaal hoofd masterplanning en duurzaamheid bij Equinix, stelt dat er nooit een bouwvergunning voor hun locaties is ingetrokken.
De botsing in Potters Bar is een microkosmos van een grotere trend: naarmate AI een centralere rol gaat spelen in de wereldeconomie, zullen gemeenschappen steeds meer gedwongen worden om te kiezen tussen vooruitgang en behoud. De uitkomst in deze zaak blijft onzeker, maar één ding is duidelijk: de strijd om de toekomst van het Engelse platteland is nog lang niet voorbij.
De realiteit is dat de uitbreiding van de AI-infrastructuur landschappen hervormt en levens ontwricht op manieren die kritisch onderzoek vereisen. Het negeren van de menselijke kosten van deze ontwikkeling is niet alleen kortzichtig, maar ook fundamenteel onhoudbaar.
