Przez dziesięciolecia wywiad wojskowy opierał się na satelitach, dronach i ludzkiej inteligencji. Dziś pojawiło się nowe, przerażająco dostępne narzędzie: wykorzystywanie niezabezpieczonych internetowych kamer bezpieczeństwa. Od konfliktów na Ukrainie i w Iranie po ciągłe napięcia na Bliskim Wschodzie – włamywanie się do tych urządzeń codziennego użytku szybko staje się standardową taktyką wojskową.
Coraz popularniejsze hakowanie kamer jako narzędzie wojskowe
Zasada jest prosta: tanie, słabo zabezpieczone kamery zapewniają bezpośredni, wizualny dostęp do potencjalnych celów w czasie rzeczywistym. Eliminuje to potrzebę stosowania drogich satelitów lub łatwo wykrywalnych dronów, oferując ukrytą, wysokiej jakości alternatywę. Siergiej Szajkiewicz z Check Point zauważa: „Hakowanie kamer jest teraz częścią arsenału wojskowego… jest proste i zapewnia bardzo dobry zwrot z wysiłku”.
Niedawne badanie Check Point wykazało setki prób włamań do kamer na Bliskim Wschodzie, które zbiegły się z irańskimi atakami odwetowymi na Izrael, Katar i Cypr. Wysiłki te, przypisywane grupie hakerskiej powiązanej z irańskim wywiadem, świadczą o wyraźnym zamiarze wykorzystania nadzoru cywilnego do celów wojskowych.
Precedens i eskalacja: Ukraina, Iran i Izrael
Iran nie jest osamotniony w przyjęciu tej strategii. Według doniesień armia izraelska uzyskała dostęp do „praktycznie wszystkich” kamer drogowych w Teheranie i wykorzystuje je we współpracy z CIA do identyfikacji kluczowych postaci. Na Ukrainie obie strony – siły rosyjskie i ukraińskie – były zaangażowane w hakowanie kamer: Rosja, aby wycelować ataki, a Ukraina, aby monitorować ruchy wojsk, a nawet oceniać szkody powstałe w wyniku własnych ataków.
„Financial Times” doniósł, że izraelski wywiad wykorzystał zhakowane kamery drogowe do zbadania zwyczajów sił bezpieczeństwa wokół ajatollaha Alego Chameneiego przed próbą zamachu. Główne danie na wynos? Hakowanie kamer cywilnych nie jest już taktyką niszową, ale stało się głównym elementem współczesnych działań wojennych.
Dlaczego to ma znaczenie: dostępność i trwałość
Wykorzystywane luki nie są nowe; wiele z nich zostało naprawionych wiele lat temu w aktualizacjach oprogramowania. Problem polega na tym, że właściciele aparatów rzadko instalują te aktualizacje, pozostawiając swoje urządzenia bez ochrony. To sprawia, że taktyka jest zaskakująco skuteczna, nawet dla mniej zaawansowanych aktorów. Hikvision i Dahua, dwaj główni producenci, zostali faktycznie zakazani w USA ze względów bezpieczeństwa, ale ich produkty są nadal szeroko rozpowszechnione na całym świecie.
Niska bariera wejścia jest tu kluczowa. Jak zauważa Peter W. Singer z Fundacji New America: „Wróg już wykonał za ciebie robotę. Umieścił kamery w całym mieście”.
Przyszłość nadzoru cywilnego w konfliktach
Tendencja jest jasna: wykorzystywanie infrastruktury cywilnej na potrzeby wywiadu wojskowego staje się normą. Ukraińska SBU ostrzegła przed włamaniem do rosyjskich kamer w styczniu 2024 r., a nawet wyłączyła 10 000 urządzeń, próbując zmniejszyć ryzyko. Widziano także, jak ukraińscy wojskowi używają zhakowanych kamer do monitorowania ruchów wroga, wykazując chęć stosowania tej samej taktyki.
Prostota, opłacalność i dyskretność hakowania kamer sprawiają, że jest to niebezpieczne i coraz bardziej powszechne narzędzie we współczesnych działaniach wojennych. Ta zmiana rodzi krytyczne pytania dotyczące bezpieczeństwa cywilnego, odpowiedzialności producentów urządzeń i przyszłości nadzoru miejskiego w strefach konfliktów.
